Wyścigi konne – adrenalina i hazard w jednym

            Zarówno najstarszą jak i podstawową dyscypliną sportową w końskim świecie są wyścigi. Są one głównie sprawdzianem dla zwierząt – jeźdźcy znajdują się dopiero na drugim miejscu w tym rankingu. Standardowo odbywają się one na zamkniętym, owalnym torze (hipodromie), mogą być z przeszkodami lub bez, kiedy to zwierzęta i jeźdźcy zakwalifikowani do wyścigu są dobierani pod względem rasy, wieku oraz osiągnięć sportowych. Głównymi rasami, które biorą udział w wyścigach są konie pełnej krwi angielskiej, konie arabskie oraz quarter horse. Wyścigi konne są dla tych ras głównym kryterium oceny. Nie są to jednak jedyne rasy mogące brać udział w wyścigach.

            W kwestii jeźdźców, bądź dżokejów, również prowadzona jest selekcja. Ważne jest, aby grzbiet konia był jak najmniej obciążony, więc niezwykle istotnym jest to, aby jeździec był niewysoki oraz lekki. Oczywiście wszystko musi się odbywać sprawiedliwie, więc przed każdym wyścigiem dżokej jest dokładnie ważony z siodłem. Jeżeli okaże się, że jeździec jest za lekki to do jego siodła dokłada się specjalne ciężarki mające na celu zwiększenie jego masy. Określenie „sprawiedliwy wyścig” użyte wcześniej odnosi się bowiem do ciężaru, który koń niesie na grzbiecie – każdy koń powinien mieć taki sam.

koń
Źródło zdjęcia: Pixabay.com

            Każdy wie, że wyścigi konne istniały już w starożytnym Rzymie. Jednak pierwsze wyścigi konne w prawdziwym tego słowa znaczeniu odbyły się w 1780 roku a zorganizowane zostały przez angielskiego lorda Derby’ego.

            Pierwszy wyścig koni rasy angielskiej w Polsce odbył się 17 lutego 1777 roku w Warszawie, na trasie Wola – Ujazdów. Dopiero niemalże sześćdziesiąt lat później powołane zostało Towarzystwo Wyścigów Konnych i Wystaw Zwierząt Gospodarskich w Królestwie Polskim. Wtedy też stworzono tor wyścigowy. Stała się nim część ówczesnego Wojennego Pola Mokotowskiego. Tor oddano do użytku w marcu natomiast pierwsze wyścigi na nim odbyły się w czerwcu tego samego roku (1841).

            W programie tak zwanych płaskich wyścigów konnych przewidziane są trzy rodzaje gonitw grupowych: klasyczne, porównawcze oraz handicapowe. W klasycznych gonitwach (derby, Wielka Warszawska) prawo wzięcia udziału mają jedynie konie najlepsze. Dla tych słabszych są organizowane wyścigi porównawcze a także handicapowe. Wtedy to konie dźwigają na swoich grzbietach ciężar, który zostaje obliczony na podstawie jego dotychczasowych osiągnięć. Emocje podczas takich gonitw sięgają zenitu gdyż do końca nie wiadomo, jaki koń odniesie zwycięstwo.

            Oprócz płaskich wyścigów organizowane są także takie, które wymagają bardzo dużych umiejętności zarówno od konia jak i od jeźdźca. Mowa tu o gonitwach płotowych oraz z przeszkodami (steeple chase). W Polsce wyścigi takie organizowane są w Pardubicach, stąd także pochodzi powiedzenie, że ktoś gna jak na Wielkiej Pardubickiej. Dyscyplina ta nie należy jednak do najbezpieczniejszych – podczas wyścigów bardzo często dochodzi to niezwykle groźnych wypadków, giną konie a jeźdźcy odnoszą poważne obrażenia (również i ponoszą śmierć).

koń
Źródło zdjęcia: Pixabay.com

            Ponadto obok wyścigów koni angielskich i arabskich wyróżnia się także wyścigi kłusaków. Mówi się, że wyścigi kłusaków są nawet starsze niż standardowe wyścigi ponieważ pierwsze zapiski dotyczące zasad treningu koni zaprzęganych do rydwanów (podobnych do dzisiejszych sulek) pochodzi z 1360 roku p. n. e. Wyścigi te są najbardziej popularne w Europie, USA, Azji oraz w Australii.

            Wyścigi te wyglądają nieco inaczej niż zwykłe wyścigi. Konie zaprzęgane są do lekkich dwukółek, zwanych sulkami (sulka została wprowadzona dopiero w 1892 roku), biegnąc kłusem lub inochodem po torze wyścigowym. Warto zauważyć, że konie poruszające się inochodem wymagają użycia specjalnych pęt wchodzących w skład uprzęży. Ważne jest, aby podczas całego wyścigu żaden koń nie dopuścił się galopu gdyż grozi to dyskwalifikacją. Z tego też względu inochód jest przedkładany ponad chody właściwe. Wszyscy zawodnicy startują ze specjalnej maszyny dającej równe szanse wszystkim zawodnikom. W każdej gonitwie startuje od siedmiu do dwudziestu czterech koni.